Dziennik lektur

Życie bohaterek „Prawdziwej historii opartej na kłamstwach” Jennifer Clement „toczy się wspak i jest na lewą stronę”. Cokolwiek powiem o tej powieści będzie błędem. Parafrazuję słowa Bolesława Leśmiana, który odnosił się w ten sposób do poezji. Opowieść jest fascynująca sama w sobie, ale wartość tej książki tkwi w języku, sposobie obrazowania, nie tylko w fabule.

Dom bogatej meksykańskiej rodziny przypomina Macondo, fikcyjną wioskę stworzoną przez Gabriela Margueza, opisaną w „Stu latach samotności” i opowiadaniu „Dzień po sobocie”. Mówię o aurze, bo sama rzeczywistość powieści J. Clement jest realistyczna i pełna bólu. Natomiast trzech narratorów opowiada o niej tak, że aż trudno uwierzyć, by akcja działa się w latach 60. XX wieku, gdzie czarno na białym funkcjonuje prawo i żyją kobiety, które wiedzą, że wolność może być ich przywilejem, a bunt prawem.

Bohaterkami powieści są: pani Lourdes Camila O`Conner, Leonora, Sofia, Josefa (służące), Aura, córka Lenory, odebrana jej, uznana przez pana O`Connera i wychowywana pod jego nazwiskiem. Są także, gdzieś w tle, dwaj „legalni” synowie jedynego żywiciela rodziny, Francisco i Pedro.
Leonora jest najmłodszą służącą. Jako nastolatka trafiła do państwa O`Conner wprost z klasztoru, do którego posłała ją matka, pewna, że tylko „krzyż nie kradnie, bo nie może poruszać ramionami”. Matka Leonory nie chciała już w swojej rodzinie niewykształconych ludzi, którzy przez całe życie zbierają witki i wyplatają z nich miotły. (więcej…)

 On: „Chcę żebyś kochała tylko mnie. Nikt nigdy nie wychowywał mnie tak, bym potrafił się dzielić. Jestem zazdrosny o ubrania,które dotykają twojej skóry. Zazdrosny o to, co zjesz, o winogrono w twoich ustach, o filiżankę, którą zbliżasz do warg.

Ona: Cokolwiek wziąłeś, chcę mieć to wszystko z powrotem. Nie podoba mi się, że byłeś w moim pokoju i wszędzie zaglądałeś. Zupełnie,jakbyś był złodziejem.

On: Twój ojciec kolekcjonuje motyle, a ja kolekcjonuję ciebie. Cóż, może jestem złodziejem. Może kochać kogoś, to tak jakby wykradać go kawałek po kawałku. Może miłość jest jak automat na monety. Nie zamierzam niczego oddawać. Wszystko, co twoje, jest i moje. Czy nie taka powinna być miłość?

On: Jestem gotów karmić cię, prasować twoje ubrania, czesać  włosy i obierać ci pomarańcze.

Ona:  Złamałeś mi palec. Co jeszcze zamierzasz we mnie złamać?

On: Ja cię poskramiam, formuję cię do swoich potrzeb.”

      Na podstawie zacytowanego fragmentu można byłoby spodziewać się powieści o toksycznej miłości i przemocy. Powieść jednak smakuje wielorako,tajemniczo, magicznie. Uśpionymi motylami, zapachem melonów i białych róż,czerwoną ziemią, omszałą ścianą klasztornego muru, żwirem, kostkami lodu, pomarańczami,słonecznym żarem. Zanurzamy się w egzotycznym klimacie Meksyku, dźwiękach targowiska, nawoływaniach ulicznych sprzedawców. Słyszymy  akordeon, Jimiego Hendrixa i piosenki Augustina Lary. Jedna strona powieści smakuje ciszą, druga zakazaną miłością,trzecia arszenikiem, a 107 nocą pełną łez, 108 dzieckiem zagubionym w lesie. (więcej…)